W dzisiejszym świecie bardziej niż kiedykolwiek poddawani jesteśmy ocenie. Analizie podlega to, jak się ubieramy, jak wyglądamy, a nawet to, jak wychowujemy własne dzieci. Dla wielu z nas nie jest łatwo nabrać dystansu i wyzwolić się spod ciągłej obserwacji osób postronnych. Niestety, trwanie w nieustającej obawie może doprowadzić nas do pojawienia się zaburzeń w tej sferze naszego życia. W konsekwencji może pojawić się u nas trwały lęk przed oceną. Po czym poznać, że nas dotknął i w jaki sposób sobie z nim poradzić?
Współczesny świat pod obserwacją
Nie da się ukryć, że życie w obecnej rzeczywistości rodzi wiele stresów. Szybkie tempo codzienności, presja i liczne wyzwania, jakie się na nas nakłada, przyczyniają się do wielu zaburzeń na tle emocjonalnym i duchowym. Wielu z nas nie umie bowiem poradzić sobie z niekończącą się listą obowiązków i zadań do wykonania. Co więcej, w czasie ich wykonywania jesteśmy nieustannie poddawani ocenie. Nasze zachowania i postawy są wystawione na pokaz, a wielu ludzi, nawet takich, którzy nas nie znają, rości sobie prawo do ich analizowania.
Żyjąc w takim napięciu, często nie potrafimy sobie poradzić z presją oceny. Bywa również, że narastający stres doprowadza do zaburzeń, których konsekwencją mogą być problemy z utrzymaniem prawidłowych relacji i reakcji społecznych. Ignorowanie niepokojących sygnałów może z kolei doprowadzić do tego, że jakość naszego życia zauważalnie się pogorszy. Co zrobić, jeśli zaobserwujemy u siebie wzmożony lęk przed oceną? W jaki sposób wyzwolić się spod szkodliwego wpływu i wziąć ster w swoje ręce?
Lęki – dlaczego są tak niebezpieczne?
Co do zasady, lęki i obawy w umiarkowanej ilości stanowią normalną reakcję naszego organizmu. Są one naturalną postawą w obliczu wyzwania czy sytuacji społecznej, która wymaga jakiegoś przygotowania czy wypracowania określonej postawy. Dla przykładu możemy odczuwać lekki stres czy tremę przed wystąpieniem publicznym, co z kolei może się przełożyć na to, że, chcąc dobrze wypaść, odpowiednio je zaplanujemy. Podobnie możemy odczuwać ekscytację z powodu ważnego wydarzenia czy nowego wyzwania. Kłopot pojawia się jednak wówczas, kiedy lęk zaczyna towarzyszyć nam stale i nie jest związany z żadnym konkretnym wydarzeniem.
Narastający lęk i frustracja na dłuższą metę są zjawiskami groźnymi dla naszego zdrowia i dla ogólnej kondycji psychicznej. Takie uczucia mogą wpływać na jakość naszych relacji społecznych, a także na codzienne funkcjonowanie. Po czym poznać, że dzieje się coś niepokojącego?
Objawy lęku przed oceną
Zaburzenie tego rodzaju nie jest zjawiskiem nowym. Przeciwnie, w badaniach i analizach zjawisko to obserwuje się już od wielu lat. Po czym jednak poznać, że mamy do czynienia z tego rodzaju schorzeniem?
W normalnych warunkach lęk przed jakimś zdarzeniem czy sytuacją mija wraz z tym, jak ustaną dane okoliczności. Tymczasem chorobowe obawy utrzymują się nadal. Co więcej, dochodzą do tego irracjonalne emocje, których nie daje się obiektywnie wytłumaczyć. W przypadku lęku przed oceną boimy się więc tego, że ktoś będzie analizował nasze zachowania i dostrzeże nasze wady i słabe strony. Z tego powodu może on również przestać nas lubić lub nas nie zaakceptować. W przypadku tego zaburzenia dochodzi także często do tego, że pacjent nieustannie rozważa, co myślą o nim inni, co przekłada się na jego zachowania i podejmowane decyzje. Może to ponadto doprowadzić do tego, że cierpiące na to schorzenie osoby wycofują się z życia publicznego, z obawy przed tym, że zrobią coś źle. Kładzie się to cieniem na ich całą codzienność.
W jaki sposób poradzić sobie z lękiem przed oceną?
W literaturze fachowej możemy spotkać się z kilkoma odmianami tego lęku. Jedną z nich są zaburzenia wynikające z fobii społecznych. Mogą one wynikać z pierwotnych obaw, które przekładają się z kolei na bieżące sytuacje i zdarzenia. W tym przypadku osoba cierpiąca na takie zaburzenie unika na ogół okoliczności, które wywołują w niej stres. Jeśli obserwujemy u siebie tego rodzaju dolegliwości, powinniśmy udać się po specjalistyczną pomoc, aby ustalić źródła problemu i opracować metodę leczenia.
Drugi rodzaj lęku przed oceną wynika w dużej mierze z zaburzeń osobowościowych. Te z kolei swoje źródło mogą mieć w złych wzorcach utrwalonych na etapie dzieciństwa. Wykształcone na wczesnym etapie rozwoju postawy i zachowania mogą zaburzać prawidłowe reakcje w dorosłym życiu. W tym przypadku zaleca się przeprowadzenie pogłębionego wywiadu u lekarza psychiatry. Pomoże on wykonać specjalistyczną diagnostykę, a następnie opracować plan terapii.
Trzecią odmianą lęku jest wystąpienie charakterystycznych objawów w wyniku zaburzeń psychicznych. Oznacza to, że pacjent cierpi na tego rodzaju fobie, które stanowią konsekwencję depresji lub innych schorzeń natury psychicznej.
Lęk przed oceną – jak sobie pomóc?
Bez względu na to, z którym z wariantów mamy do czynienia, niezbędna będzie fachowa pomoc. Jeśli więc zauważymy u siebie niepokojące objawy w postaci nasilonego i niemożliwego do ukojenia lęku przed oceną innych, powinniśmy niezwłocznie poszukać wsparcia. Wizyta u psychoterapeuty może sprawić, że łatwiej nam będzie zmierzyć się z problemami, które zakłócają nam codzienne funkcjonowanie. Rozmowa ze specjalistą pozwoli nam na ustalenie źródła dolegliwości, a następnie umożliwi dopasowanie odpowiednich narzędzi. Pogłębiona świadomość oraz umiejętność wyciszenia i nabrania dystansu to niejednokrotnie klucz do sukcesu.
Lęk przed oceną i nie tylko – tematy szkoleń Szkoły Psychoterapii Vis Salutis
Aby dowiedzieć się więcej, w jaki sposób wspierać pacjentów w kryzysie, zapraszamy do zapoznania się z ofertą naszej Szkoły Psychoterapii. Kształcimy nowoczesną kadrę specjalistów w oparciu o doświadczone grono pedagogiczne i najnowsze badania i metody. Możemy poszczycić się pozytywnymi opiniami oraz akredytacją Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Już dziś zapraszamy do kontaktu.
0 Komentarze do “Lęk przed oceną”