Terapia DBT (Dialectical Behavior Therapy) – dla kogo i na czym polega

Terapia DBT to w rzeczywistości terapia dialektyczno-behawioralna. Jest to uznana metoda stosowana z sukcesami u wielu pacjentów, między innymi tych z zaburzeniami osobowości typu borderline. Poleca się ją szczególnie tym osobom, które cierpią z powodu zbyt dużej i trudnej do kontrolowania ilości emocji. Rozwiązanie to łączy w sobie różne techniki, a także zakłada czynny udział pacjenta w procesie leczniczym. Na czym dokładnie polega terapia DBT i w jakich przypadkach można osiągnąć z jej pomocą najlepsze rezultaty?

Różne podejścia w leczeniu zaburzeń psychicznych

Choć w przypadku każdego pacjenta, który trafia do gabinetu psychoterapeuty, opracowuje się inną metodę leczenia, w klasycznej psychologii wyróżniamy kilka podstawowych nurtów. Każdy z nich ma swoją charakterystykę, metody działania oraz specyficzne podejście do pacjenta i jego problemów. Na przestrzeni lat poszczególne warianty ulegały modyfikacjom i ulepszeniom tak, aby nieść jeszcze skuteczniejszą pomoc potrzebującym. Jedną z nich jest DBT, czyli terapia dialektyczno-behawioralna.

Metoda ta cieszy się od dawna niesłabnącym zainteresowaniem. Jest to spowodowane tym, że w ramach tego podejścia możemy zaproponować pacjentowi różne rozwiązania, które najpełniej odpowiedzą na jego potrzeby. Co więcej, w ramach terapii psychoterapeuta wypracowuje przestrzeń, w której chory może poczuć się w pełni akceptowany i bezpieczny. Jednocześnie jednak wspólnie tworzą oni narzędzia, dzięki którym pacjent może rozprawić się z bieżącymi, dotykającymi go problemami. Metoda dialektyczna łączy bowiem swego rodzaju przeciwieństwa – działanie oraz zrozumienie i akceptację sytuacji. Dodatkowo w ramach tej metody specjalista działa kilkuwymiarowo, aby nie tylko wypracować najlepsze rozwiązania, ale jednocześnie utrwalić je i pomóc pacjentowi w powrocie do pełnej harmonii.

Jakie są etapy terapii dialektyczno-behawioralnej?

Bardzo często zdarza się, że metodę tę stosuje się w przypadku osób z bardzo silnymi zaburzeniami psychicznymi, na przykład z różnego typu psychozami czy zachowaniami borderline. Między innymi właśnie dlatego w ramach tej terapii stosuje się podział na kilka etapów: od działań awaryjnych, najbardziej doraźnych, aż po utrwalenie nowych nawyków i pomoc pacjentowi w ich wprowadzeniu w życie.

W zależności od stopnia zaawansowania zaburzeń, podejście stosowane przez terapeutę może być nieco inne. Często jednak w pierwszej kolejności należy wykluczyć zachowania destrukcyjne, które przejawia pacjent (w tym na przykład zachowania samobójcze). W oczywisty sposób będą one bowiem najbardziej przeszkadzać w procesie leczenia, a także w samym funkcjonowaniu pacjenta.

W następnej kolejności w ramach terapii DBT specjalista zajmuje się regulacją i, w razie potrzeby, pozbyciem się zachowań, które mogłyby przeszkadzać w prawidłowym przebiegu procesu leczenia. Na kolejnym etapie na warsztat bierze się nawyki i postępowanie, które wpływają na jakość życia pacjenta, a tym samym na jego aktualne problemy. Na koniec terapeuta pomaga wypracować rozwiązania, dzięki którym pacjent stanie na nogi i zacznie samodzielnie radzić sobie z bieżącymi trudnościami.

Warto wiedzieć, że na każdym z tych etapów psychoterapeuta pomaga, przy aktywnym udziale pacjenta, w pierwszej kolejności wypracować odpowiednie narzędzia. Następnie wdraża je i utrwala ich stosowanie w codziennym życiu. W ramach terapii DBT możemy liczyć na stałe wsparcie także w aspekcie motywacji i rozwiązywania kryzysów, jakie pojawiają się w toku leczenia. Bardzo ważne jest przy tym, aby pacjent czuł zrozumienie i akceptację na każdym z etapów. W razie potrzeby może zwrócić się do terapeuty z każdym pytaniem i wątpliwością.

Filary terapii dialektyczno-behawioralnej

Niezwykle ważnym wyróżnikiem terapii DBT są cztery filary, na których opiera się tę metodę. Są one obecne na każdym z etapów i niejednokrotnie decydują o tym, że rozwiązanie to przynosi satysfakcjonujące i trwałe efekty.

Głównym zadaniem pacjenta w toku tej terapii jest wypracowanie umiejętności, które nie tylko pozwolą mu pozbyć się bieżących kryzysów, ale równie dobrze radzić sobie z problemami pojawiającymi się w przyszłości. Trening tych zdolności opiera się przede wszystkim na:

• budowaniu większej uważności w codziennym życiu,
• lepszych kompetencjach społecznych,
• nauce asertywności,
• regulacji nagromadzonych, często w dużych ilościach, emocji.

Wszystkie te zdolności mogą poprawiać nie tylko komfort życia. Umożliwiają również lepsze radzenie sobie w chwilach kryzysu lub podczas momentów szczególnego napięcia. Długoterminowym efektem terapii DBT jest więc pakiet narzędzi. Dzięki nim pacjent nauczy się skutecznie radzić sobie z problemami i komplikacjami, jakie mogą pojawić się w różnych momentach życia.

Jak przebiega terapia dialektyczno-behawioralna (terapia DBT)?

Chociaż terapię DBT można podzielić na poszczególne etapy, każdy proces leczenia może przebiegać nieco inaczej. Ma on bowiem każdorazowo charakter indywidualny, aby mógł przynieść najlepsze możliwe rezultaty.

W ramach DBT można wyróżnić kilka form aktywności i działań, które pozwalają wykształcić określone umiejętności. Terapia obejmuje jednak przede wszystkim spotkania indywidualne. Podczas nich psychoterapeuta omawia z pacjentem bieżące problemy, a następnie usprawnia narzędzia wypracowane w ramach terapii. Bardzo często stosuje się ponadto trening umiejętności. Odbywa się on na ogół w większych grupach, aby uwzględnić w nim zajęcia warsztatowe i ćwiczenia praktyczne. Co więcej, jeśli obie strony wyrażą na to zgodę, w ramach terapii mogą odbywać się krótkie rozmowy telefoniczne, dzięki którym terapeuta jest na bieżąco ze sprawami swojego pacjenta. Należy jednak mieć świadomość, że sam psychoterapeuta również potrzebuje wsparcia. Dlatego obok samych spotkań z chorym, równolegle odbywają się konsultacje pomiędzy terapeutami, aby mogli oni nieść jeszcze skuteczniejszą pomoc.

Dla kogo terapia DBT będzie najlepsza?

Specjaliści wskazują, że jest to jedna z lepiej zbadanych metod. Dlatego poleca się ją nawet przy najpoważniejszych zaburzeniach, na przykład przy leczeniu osobowości z pogranicza, a nawet w przypadku osób chorujących na przewlekłą depresję czy przejawiających zachowania autoagresywne. Dobre efekty można także zaobserwować u pacjentów z zaburzeniami odżywiania i u cierpiących z powodu różnego typu uzależnień.

Aby nieść skuteczną pomoc pacjentom z zaburzeniami psychicznymi, konieczne jest nieustanne poszerzanie swoich kompetencji. W naszej szkole Vis Salutis kształcimy nowoczesną kadrę psychoterapeutów, którzy mogą odpowiedzieć na współczesne problemy w zakresie psychologii i terapii. Nasza oferta obejmuje różne kursy i szkolenia, dzięki którym można zwiększać swoją wiedzę i zdobywać niezbędne w tym zawodzie doświadczenie.