Mindfulness w psychoterapii – czym jest uważność i jak jest stosowana klinicznie

Współczesna psychoterapia to dziedzina, która bardzo silnie czerpie z pokrewnych nauk. Nadrzędnym celem takiego postępowania jest przede wszystkim poprawa komfortu pacjenta oraz wdrożenie efektywniejszych rozwiązań w toku leczenia. Dzięki temu wybrane metody mogą przynieść trwałe i satysfakcjonujące efekty. Co więcej, większe spektrum możliwości daje większą szansę na dopasowanie najbardziej spersonalizowanego wariantu terapii. Przykładem może być mindfulness w psychoterapii. Jak dokładnie działa i czy może okazać się przydatny w tej sferze?

Mindfulness – czym jest i w jakich obszarach może się przydać?

Termin ten, z języka angielskiego, oznacza uważność. Taka praktyka ma nam pomóc w wypracowaniu metod, które prowadzą do funkcjonowania na co dzień z większą świadomością i w skupieniu na chwili obecnej. Jest to rozwiązanie, które zyskało ogromne uznanie nie tylko wśród odbiorców tego rozwiązania, ale również wśród specjalistów, na przykład coachów czy psychoterapeutów, którzy wykorzystują podobne narzędzia w swojej pracy z pacjentami.

Podstawowym założeniem nurtu mindfulness jest wypracowanie większego skupienia na chwili bieżącej. Chociaż pozornie może się to wydawać oczywiste, większość z nas nie potrafi już funkcjonować w ten sposób. W praktyce bowiem coraz częściej działamy na tak zwanym autopilocie, bez większej refleksji nad tym, co robiliśmy i w jaki sposób. Oczywiście, trudno oczekiwać, że na co dzień będziemy mieli wystarczającą ilość czasu, aby poświęcić go na zwykłe i prozaiczne czynności.

Mimo tego jednak praktyka uważności umożliwia docenienie prostych przyjemności i zajęć, które również mogą korzystnie wpływać na nasz dobrostan. Jednocześnie warto wiedzieć, że mindfulness pozwala zmniejszyć napięcie i ograniczyć zbyt szybkie tempo życia. Są to aspekty, które coraz częściej dotykają nas na co dzień. Przez to cierpią nasze relacje, życie prywatne, a nawet nasze zdrowie i kondycja psychofizyczna. Dlatego właśnie wdrożenie technik uważności do swojej codzienności może okazać się naprawdę jakościową zmianą i przynieść nam wiele pozytywów. Warto jednak wiedzieć, że z podobnych powodów praktykę tę można wprowadzić także w obszarze psychoterapii i w pracy z pacjentami, bez względu na problem, z którym przychodzą oni do gabinetu.

Jak mindfulness może wesprzeć psychoterapię?

Psychoterapia jest w pewnym sensie dziedziną synergiczną. Obecnie czerpie ona bowiem coraz więcej z różnych dziedzin, aby proponować pacjentom jeszcze skuteczniejsze rozwiązania. Mindfulness jest jedną z praktyk, które przynoszą doskonałe efekty i pomagają rozprawić się z różnego typu problemami natury psychicznej.

Praktyka uważności opiera się przede wszystkim na chwili obecnej. Ważne jest jednak również to, że w ramach stosowania tej techniki pacjent uczy się mniej od siebie wymagać. Wypracowuje jednocześnie większą życzliwość dla siebie samego. Są to niezwykle istotne aspekty, ponieważ bardzo często zdarza się, że właśnie tych elementów brakuje w naszej codzienności. Bardzo często wpadamy bowiem w błędne koło oceniania, wewnętrznej krytyki, co z kolei zwiększa stres i napięcia. Praktyka mindfulness może więc stanowić doskonałe narzędzie, dzięki któremu łatwiej nam będzie pokonać trudności i odzyskać wewnętrzną równowagę.

W gabinetach psychoterapeutów coraz częściej stosuje się to rozwiązanie, ponieważ może ono przynieść wiele korzyści. Jednocześnie pozwala pacjentowi spojrzeć na siebie z większą uważnością i troską. Taka postawa jest bardzo ważna, ponieważ niejednokrotnie zdarza się, że sami dla siebie jesteśmy zbyt surowi. Zaś podejmowane działania wpływają na nas autodestrukcyjne. To z kolei przyczynia się do zaognienia naszych problemów. Dlatego zastosowanie metod, które likwidują nieustanne ocenianie i krytykowanie siebie, wprowadzając w zamian większą empatię i skierowanie na swoje dobre strony, może przynieść niezwykle korzystne efekty.

Mindfulness w psychoterapii – jak ją stosować w gabinecie?

W jaki sposób wykorzystać tę technikę, aby nieść skuteczniejszą pomoc pacjentom? Jedną ze sfer, w której z powodzeniem stosuje się praktykę mindfulness, jest trening umysłu. W toku terapii specjalista dopasowuje właściwe narzędzia, aby pacjent mógł lepiej zrozumieć, że większość doświadczanych emocji i odczuć ma charakter przemijający. W praktyce oznacza to, że silne doznania, na przykład lęk lub gniew, przemijają i nie są czymś niezmiennym i trwałym. Zrozumienie tej zależności pozwala lepiej zarządzać swoimi emocjami. A co za tym idzie, skuteczniej radzić sobie ze stanami lękowymi, a nawet z depresją.

Stosowanie mindfulness w psychoterapii może także przynieść pozytywne efekty w nauce zarządzania emocjami. Techniki uważności pozwalają bowiem zrozumieć wewnętrzne mechanizmy, jakie nami rządzą. Bardzo często zdarza się, że pacjent niejako z automatu reaguje złością lub nasileniem lęku w określonych sytuacjach. Praktyka mindfulness może pomóc zatrzymać się na chwili, która wywołuje dane emocje, i pozwoli zablokować szkodliwe reakcje w przyszłości. Ta swego rodzaju samoregulacja to doskonałe narzędzie, które umożliwia radzenie sobie w różnych trudnych momentach naszego życia.

Warto wiedzieć, że praktyka uważności może zostać także wykorzystana w walce z tak zwaną ruminacją. Za tym terminem kryją się momenty, w których nasz mózg powraca do traumatycznych zdarzeń i doświadczeń, zamiast skupić się na teraźniejszości. Mindfulness może w tym wypadku pomóc pacjentowi dostrzec chwile, w których dochodzi do takich powrotów, a następnie skutecznie je zablokować.

Mindfulness w psychoterapii – które nurty ją stosują?

Technika uważności zyskała stałe miejsce w praktyce wielu psychoterapeutów. Warto wiedzieć, że można ją wykorzystać na różne sposoby i dopasować tak, aby uzyskane efekty były trwałe i w pełni korzystne dla pacjenta. Obecnie można również coraz częściej spotkać metody terapeutyczne, w których mindfulness stanowi stały element. Są to na przykład DBT (Dialectical Behavior Therapy) oraz MBSR (Mindfulness-Based Stress Reduction). Aby dowiedzieć się więcej na temat praktyki uważności, zapraszamy do naszej szkoły psychoterapii Vis Salutis. Nasz program jest nieustannie poszerzany i uzupełniany, aby odpowiadał na bieżące zapotrzebowania psychoterapeutów oraz ich pacjentów.