Współcześnie istnieje wiele zawodów, których specyfika opiera się na budowaniu relacji, celem której jest osiągnięcie określonych efektów. Wiąże się z tym również ustalona etyka oraz granice, dzięki którym cały proces odbywa się z poszanowaniem wszystkich stron. Mowa między innymi o zawodzie psychoterapeuty, którego praca polega głównie na tworzeniu specyficznej więzi, dzięki której pacjent otwiera się przed specjalistą, a następnie opowiada o swoim życiu i problemach. W efekcie tego porozumienia można dotrzeć do źródła nieprawidłowości, a następnie opracować odpowiednią, indywidualnie skrojoną, metodę leczenia. Warto jednak wiedzieć, że w tym zawodzie obowiązują określone zasady. Co więcej, bardzo istotna jest także etyka w psychoterapii. Co należy o niej wiedzieć, aby prawidłowo wykonywać swoje zadania i nieść pomoc potrzebującym?
Etyka w psychoterapii – zbiór zasad niezbędnych w pracy psychoterapeuty
Większość zawodów posiada pewnego rodzaju kodeks, dzięki któremu wiemy, jaka jest ich specyfika. Wykonując dane zajęcie, należy przestrzegać go, aby działać fachowo i w pełni profesjonalnie. Warto jednak wiedzieć, że istnieją takie rodzaje pracy, które wyjątkowo potrzebują ścisłych wytycznych i zasad postępowania. Takim zawodem jest zdecydowanie fach psychoterapeuty. Jest to zajęcie oparte na stworzeniu relacji, która jest jedyna w swoim rodzaju. Musi być ona oparta na zaufaniu oraz na fundamentach, które zapewniają poczucie bezpieczeństwa i stabilności. Tylko wówczas podjęcie psychoterapii ma sens, a pacjent ma szansę na powrót do stanu równowagi.
Tego, jak istotne są zadania powierzone psychoterapeucie, nie trzeba chyba nikomu tłumaczyć. Jest to bowiem specjalista, który na co dzień ma do czynienia z najgłębiej skrywanymi problemami swoich pacjentów. Często są to traumy dawnych przeżyć, a nawet konsekwencje najbardziej tragicznych zdarzeń. Wszystkie te elementy sprawiają, że terapeuta musi wykazać się ogromną delikatnością, empatią oraz wyczuciem. Musi także przestrzegać ustalonych zasad, dzięki którym on również będzie chroniony. Zbyt mocne wejście w cudze sprawy i emocje nie przysłuży się bowiem ani specjaliście, ani pacjentowi.
Etyka zawodowa jest więc w psychoterapii niezwykle ważna i ma za zadanie dbać o interesy obu stron tej relacji. Z jednej strony bowiem mamy do czynienia z pacjentem, który niejednokrotnie przychodzi do specjalisty z ogromnymi problemami, oczekując dyskrecji i zrozumienia. Jednocześnie sam terapeuta, z czego należy sobie zdawać sprawę, nie jest stroną, a jedynie rodzajem narzędzia, dzięki któremu osoba potrzebująca wsparcia, będzie mogła wrócić do stanu harmonii. Nauczy się ponadto radzić sobie z problemami, których doświadcza. To wszystko może wydarzyć się z fachowym wsparciem, ale nie będzie możliwe, jeśli psychoterapeuta nie zachowa odpowiedniego dystansu. Dlatego obowiązują go, między innymi, tajemnica zawodowa, konieczność stawiania granic i odpowiedzialność za zbudowanie zdrowej i bezpiecznej dla obu stron relacji. Tylko takie połączenie decyduje o powodzeniu terapii.
Etyka w psychoterapii – co należy wiedzieć na początek?
Każda osoba, która pragnie zostać psychoterapeutą, aby nieść pomoc potrzebującym, musi na samym początku drogi zrozumieć, w jaki sposób działa ten zawód. Tego uczymy przyszłych specjalistów w naszej szkole psychoterapii Vis Salutis.
Kodeks zawodowy stanowi w tym wypadku klucz do sukcesu, ponieważ to on wyznacza właściwą drogę. Co więcej, bez względu na obraną metodę terapeutyczną, etyka zawodu psychoterapeuty daje właściwe narzędzia i zapewnia bezpieczeństwo zarówno specjaliście, jak i samemu pacjentowi. Dlatego należy w pierwszej kolejności zapoznać się z zasadami obowiązującymi w tym zawodzie.
To, co najważniejsze, to zachowanie dyskrecji i poufności wobec uzyskanych na temat danej osoby informacji. Wszystkich psychoterapeutów obowiązuje tak zwana tajemnica zawodowa, która polega na tym, że nie mogą oni w żaden sposób ujawniać tego, co zostało powiedziane podczas terapii. Wyjątkiem są jedynie sytuacje, które mogłyby zagrażać zdrowiu i życiu pacjenta lub osób trzecich. Warto jednak wiedzieć, że nawet w obliczu konieczności udzielenia informacji wysokim organom, na przykład sądowi, specjalistę nadal obowiązuje tajemnica. Może on zeznawać tylko wówczas, kiedy powołane do tego instytucje udzielą mu stosownej zgody. Takie procedury mają za zadanie zapewnić pacjentowi poczucie bezpieczeństwa i stworzyć chronioną przestrzeń do wyznań. Ta potrzeba wydaje się bowiem oczywista, jeśli chcemy osiągnąć skuteczną i trwałą terapię, która da zadowalające, długofalowe skutki.
Pacjent – kluczowa postać w terapii
Psychoterapia opiera się na tworzeniu relacji. W większości przypadków jednak to pacjent stanowi jej oś. To specjalnie dla niego tworzy się indywidualną metodę leczenia, dzięki której osoba potrzebująca może osiągnąć pożądany efekt. Co więcej, jedną z kluczowych zasad jest tu podmiotowość pacjenta. Ma on prawo do szacunku, autonomii oraz do odpowiedniej atmosfery wypracowanej na potrzeby terapii. Dzięki temu proces leczenia będzie skuteczniejszy i pozwoli na osiągnięcie pożądanych rezultatów.
Zgodnie z etyką zawodową terapeuta zobowiązuje się również do zachowania bezstronności i neutralności. W praktyce oznacza to, że nie powinien zajmować on stanowiska wobec informacji przekazanych przez pacjenta. Celem terapii nie jest bowiem wskazywanie konkretnych rozwiązań bądź ferowanie wyroków. Zadaniem specjalisty jest nakierowanie na źródła problemów, a następnie wypracowanie przydatnych narzędzi, dzięki którym osoba w terapii będzie w stanie sama sobie z nimi poradzić. Jednocześnie zobowiązuje się on do stawiania dobra pacjenta na pierwszym miejscu. Jego działania muszą mieć więc na celu próbę poprawy jego kondycji psychicznej (oczywiście z zachowaniem stosownych granic). Podejmowane wysiłki z założenia nie mogą szkodzić pacjentowi ani w żaden sposób naruszać jego dobrostanu.
Warto przy tym wiedzieć, że aby terapia mogła być skuteczna, psychoterapeuta powinien posiadać niezbędne kompetencje. Oczywiście może się zdarzyć, że w trakcie procesu okaże się, że problem przekracza jego możliwości, dlatego powinien on na bieżąco weryfikować swoje umiejętności i każdorazowo wykorzystywać wszystkie dostępne środki, które mogłyby pomóc w toku konkretnej terapii.
Granice w psychoterapii – co dokładnie oznaczają?
Rozdzielenie sfery zawodowej od prywatnej jest niezwykle istotne w każdej profesji. Jednak w przypadku psychoterapii jest to wręcz kluczowe. Powody takiego stanu rzeczy wydają się oczywiste. Przede wszystkim bowiem pacjent opowiada o swoich największych problemach, a specjalista z kolei bierze je niejako na siebie, aby móc zaproponować rozwiązanie skrojone na miarę potrzeb. Mimo to oczywiste jest, że nie jest on w stanie nieść skuteczną pomoc, gdyby podchodził zbyt emocjonalnie do swoich pacjentów.
Jeden człowiek nie dźwignie tak wielkiego ciężaru. Nie tylko jest to więc niemożliwe, ale również nieodpowiednie, jako że w ten sposób terapia się nie uda. Należy uświadomić sobie, że terapeuta nie jest zbawcą, a jedynie niezbędnym wsparciem w procesie leczenia, który odbywa się przy czynnym udziale pacjenta. Dlatego specjalista musi postawić granice. Choć jego obowiązkiem jest wykazanie empatii wobec problemów drugiego człowieka, nie może się on w nie nadmiernie angażować. W przeciwnym razie może dojść do zaburzeń w procesie, a nawet do pogorszenia stanu pacjenta. Ustalenie jasnych granic jest więc podstawową sprawą jeszcze przed rozpoczęciem właściwej terapii.
Bardzo ważne jest ponadto zachowanie klarowności relacji. Jedyna dopuszczalna relacja to więź – pacjent-terapeuta. Co to oznacza w praktyce? Przede wszystkim to, że w takim procesie specyfika powinna dotyczyć wyłącznie spraw związanych z terapią. Nie zaleca się więc, by podejmować leczenie, jeśli znamy osobę prywatnie lub łączą nas innego rodzaju związki. W takich okolicznościach trudno bowiem mówić o skuteczności przedsięwzięcia, a jakiekolwiek inne więzi mogą zaburzać bezstronność i neutralność psychoterapeuty. Warto zachować przejrzystość tych relacji, aby osiągnąć zamierzone rezultaty i przywrócić wewnętrzną harmonię.
Etyka w psychoterapii w szkole psychoterapii Vis Salutis
W naszej szkole psychoterapii Vis Salutis przybliżamy nie tylko zagadnienia współczesnej psychologii, ale również zdradzamy tajniki tego zawodu. Co więcej, dzięki wykwalifikowanej kadrze oraz nowoczesnym narzędziom kształcimy najlepszych specjalistów w kraju, co potwierdza akredytacja Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Po więcej szczegółów zapraszamy do odwiedzenia naszej strony internetowej. Oferta kursów i szkoleń jest na bieżąco rozszerzana i udoskonalana.
0 Komentarze do “Etyka w psychoterapii – tajemnica zawodowa, granice relacji i odpowiedzialność terapeuty”