Alkoholizm to poważna choroba, na której temat krąży wiele szkodliwych stereotypów. Uzależnienie negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie i zbiera coraz większe żniwo w różnych grupach społecznych, przyczyniając się do wzrostu przemocy, wypadków i zgonów. Jak przedstawiają się alkoholizm definicje? Po czym można rozpoznać, że niewinny nawyk zmienił się w groźne uzależnienie? W jaki sposób przebiega leczenie nałogu i jak leczyć alkoholizm w domu?
Poniższy artykuł to ogólny zbiór informacji na temat alkoholizmu i sposobów jego leczenia. Aby dowiedzieć się więcej i zdobyć kwalifikacje do pracy w zawodzie terapeuty, zapisz się do naszej szkoły na psychoterapia kurs. Zajęcia zapewnią kompleksową wiedzę z zakresu uzależnień, a także pełne przygotowanie do certyfikacji PTP.
Alkoholizm definicje a rzeczywistość
Alkoholizm jest znany pod takimi nazwami jak choroba alkoholowa, uzależnienie od alkoholu etylowego czy zespół zależności alkoholowej. Ostatnie określenie najlepiej opisuje rzeczywistość osoby walczącej z nałogiem. Chory staje się zależny od wysokoprocentowych napojów: polega na nich i wytwarza z nimi psychiczną więź. Z początku używa trunków jako okazjonalne remedium na chroniczne bóle czy sposób na dobrą zabawę w gronie przyjaciół. Może też topić w alkoholu nadmierny stres, lęki i traumatyczne doświadczenia z przeszłości.
W miarę postępu choroby organizm przyzwyczaja się jednak do procentów. Dochodzi do aktywacji neuroprzekaźników w mózgu i wydzielania dużych ilości dopaminy. Chory zaczyna odczuwać przyjemność podczas picia, a sporadycznie spożywane dawki trunków przestają być dla niego wystarczające. Częściej zagląda więc do kieliszka, zwiększa ilość wypijanego alkoholu i stopniowo staje się coraz bardziej od niego zależny fizycznie. W efekcie nałóg wymyka się spod kontroli i staje się przymusem zaburzającym codzienne funkcjonowanie. Osoba uzależniona pije zaś coraz więcej, także po to, aby zmniejszyć przykre objawy odstawienne.
Alkoholizm definicje: kogo może dotknąć choroba?
Zespół zależności alkoholowej to powszechnie bagatelizowana i niezrozumiana choroba. Pacjenci często nie dopuszczają do siebie myśli o uzależnieniu i twierdzą, że mają pełną kontrolę nad ilością spożywanego alkoholu. W efekcie nie podejmują leczenia, co ma swoje negatywne konsekwencje. Alkoholizm bywa również ignorowany przez otoczenie chorego i traktowany jako problem dotyczący wyłącznie osób biednych, leniwych, bezdomnych lub często imprezujących. Tymczasem choroba może wystąpić u każdego pijącego, bez względu na wiek, płeć, charakter czy status społeczny.
Ryzyko zapadnięcia na zespół zależności jest wyższe u pacjentów cierpiących na zaburzenia psychiczne lub chroniczne bóle. Na chorobę narażone są także osoby z historią alkoholizmu w rodzinie. Skłonności do nadużywania trunków mogą bowiem być dziedziczone w genach, a także wykształcane poprzez obserwację pijących bliskich.
Alkoholizm definicje: przebieg choroby i jej objawy
Faza wstępna prealkoholowa
Alkoholizm rozwija się najczęściej w czterofazowy sposób, opisany szerzej przez Elvina Mortona Jellinka. Pierwsze stadium, zwane też wstępnym prealkoholowym, to okazjonalne picie od święta i podczas ciężkich życiowych chwil. W trakcie powyższej fazy spożycie trunków rozluźnia chorego i przydaje mu uczucia przyjemności. Wzrasta także tolerancja alkoholu, co sprawia, że pacjent stopniowo pije go coraz więcej.
Faza ostrzegawcza
Drugi etap, zwany ostrzegawczym, to moment, w którym okazjonalne picie staje się niewystarczające i zamienia się w codzienny nawyk. Chory zaczyna spożywać alkohol w samotności i ukrywa to przed bliskimi. Często traci także świadomość i ma luki w pamięci.
Faza krytyczna
Trzecia faza nosi nazwę krytycznej. W jej trakcie pacjent staje się psychicznie i fizycznie zależny od alkoholu. Stopniowo traci kontrolę nad piciem i kompulsywnie zagląda do kieliszka bez względu na koszty i negatywne konsekwencje. Jednocześnie jednak wypiera się nałogu i twierdzi, że może w każdej chwili przestać pić. Etap krytyczny można rozpoznać po głodzie alkoholowym i przykrych objawach odstawiennych, takich jak bezsenność, drżenia mięśni, wzmożona potliwość czy stany lękowe. Mogą także pojawić się nudności, biegunki, wymioty, a także nadciśnienie tętnicze i tachykardia. Stadium krytyczne charakteryzuje się również widocznymi zmianami w pracy mózgu. Chory po spożyciu alkoholu może stawać się bardziej agresywny i przejawiać skłonności do przemocy lub przeciwnie, wykazywać sygnały świadczące o postępującym otępieniu. Oprócz tego mogą też pojawić się symptomy typowe dla psychozy, takie jak majaczenia czy paranoja. Częste są także lekkomyślność i zmniejszenie uwagi, co może prowadzić do wypadków przy pracy.
Faza przewlekła
Przebieg choroby wieńczy faza przewlekła. W jej trakcie chory całkowicie traci kontrolę nad nałogiem. Pojawiają się wielodniowe ciągi picia, a także coraz częstsze zatrucia alkoholowe, mogące prowadzić do zgonu. Na tym etapie obserwuje się również niewłaściwą pracę organów wewnętrznych, obciążonych nadmierną ilością trunków. Negatywne objawy występują najczęściej ze strony nerek, trzustki, wątroby i żołądka. Pojawia się także zaburzona praca serca oraz osłabienie układu odpornościowego. Ponadto może również dojść do rozwoju śmiertelnie groźnych nowotworów. U pijących kobiet w ciąży występuje zaś często alkoholowy zespół płodowy.
Alkoholizm definicje – stadia i metody leczenia alkoholizmu
Diagnoza
Pierwszy krok na drodze do zdrowia to uświadomienie pacjenta, że jest chory i potrzebuje pomocy. W rozmowie należy zapoznać alkoholika ze skalą jego uzależnienia, a także podkreślić skutki nałogu dla zdrowia i relacji z bliskimi. Kolejny krok to uzyskanie diagnozy. Można ją otrzymać w państwowych i prywatnych szpitalach, a także w placówkach medycznych, które zajmują się leczeniem alkoholizmu. Oprócz tego rozpoznania wymagają też wszelkie inne choroby będące przyczyną lub skutkiem nałogu.
Detoks i abstynencja
Leczenie alkoholizmu rozpoczyna się od detoksykacji. W jej trakcie chory rezygnuje z alkoholu i mierzy się z najgorszymi objawami odstawiennymi. Proces ten trwa zwykle od 7 do 10 dni i odbywa się najczęściej na zamkniętych oddziałach należących do szpitali lub prywatnych ośrodków leczenia uzależnień. W czasie detoksykacji pacjent nie może opuścić placówki i nie jest odwiedzany przez bliskich czy przyjaciół. Znajduje się też pod stałą opieką medyczną i ma zapewniony kontakt z psychologiem. Rozpoczyna również naukę radzenia sobie z nałogiem i przygotowuje się do dalszej abstynencji od alkoholu. Przez wiele miesięcy mogą jej towarzyszyć objawy odstawienne o małej sile natężenia.
Alkoholizm leczenie farmakologiczne: ogólne zasady
W leczeniu alkoholizmu stosuje się przede wszystkim różnorodne środki farmakologiczne. Leki włącza się do terapii już na początku odwyku, aby poprawić samopoczucie chorego i wspomóc go w walce z uzależnieniem. Specjalista dobiera medykamenty oraz ich dawkę w zgodzie z aktualnym stanem pacjenta, biorąc pod uwagę wszelkie współistniejące choroby. Samo przyjmowanie lekarstw odbywa się zaś w ściśle kontrolowany sposób, co zmniejsza ryzyko wystąpienia niepożądanych reakcji, mogących zagrozić życiu i zdrowiu.
Jak leczyć alkoholizm tabletki i inne formy farmakoterapii
Do najczęściej podawanych medykamentów należą Akamprozat zmniejszający głód alkoholowy oraz Naltrekson, który chroni przed nawrotami uzależnienia i zmniejsza uczucie przyjemności podczas picia. Stosowany w leczeniu alkoholizmu jest też Disulfiram w formie wszczepiennej, wywołujący objawy zatrucia po spożyciu trunków. Osobom z ciężkim zespołem abstynencyjnym przepisuje się zaś benzodiazepinowy lek Diazepam dla łagodzenia przykrych objawów. Oprócz tego leczeniu podlegają również uszkodzone przez nałóg organy wewnętrzne, a także choroby psychiczne, będące skutkiem lub powodem uzależnienia.
Psychoterapia
Leczenie alkoholizmu powinno obowiązkowo iść w parze z sesjami terapeutycznymi. Spotkania z psychologiem uczą chorego, jak radzić sobie z nałogiem i identyfikować toksyczne schematy myślowe, które prowadzą do sięgnięcia po kieliszek. Oprócz tego pacjent poznaje również mechanizmy uzależnień i zaczyna lepiej rozumieć swoją chorobę.
Sesje odbywają się zwykle na przestrzeni około dwóch lat. Najczęściej stosowane metody leczenia alkoholizmu to terapia poznawczo-behawioralna i psychoterapia psychodynamiczna. Spotkania można przeprowadzać indywidualnie, jak i większych grupach. Pacjentom zaleca się regularne uczęszczanie na oba typy sesji dla osiągnięcia jak najlepszych wyników i wzmocnienia motywacji do walki z chorobą.
Terapie utrwalające i grupy samopomocy
Zespół zależności alkoholowej to zaburzenie, którego nie da się całkowicie wyleczyć. Tym samym po zakończeniu terapii chory powinien obowiązkowo rozpocząć sesje utrwalające i zapobiegające nawrotom. Dzięki nim nie zapomni o wszystkim, czego nauczył się w gabinecie psychologa, a także będzie stale kontrolował swoje postępowanie i nie wróci do szkodliwych nawyków. Oprócz tego zalecane jest także regularne uczęszczanie na spotkania grup samopomocy, takich jak na przykład Anonimowi Alkoholicy. W ich trakcie chory pozna inne uzależnione osoby oraz ich historie walki z nałogiem. Dzięki temu nabierze otuchy i zauważy, że nie jest osamotniony w swoich doświadczeniach.
Kolejny ważny krok leczenia to pomoc pacjentowi w powrocie do społeczeństwa. Przydatne są między innymi zajęcia z treningu interpersonalnego, dzięki którym chory zyska więcej pewności siebie i poszerzy swoje zdolności komunikacyjne. Powyższe umiejętności umożliwią łatwiejsze znalezienie pracy i poprawienie sytuacji finansowej. W sytuacji, gdy nałóg przyczynia się do poważnych problemów rodzinnych, pomocne są także sesje psychoedukacyjne. W ich trakcie pacjent i jego bliscy uczą się, jak dbać o siebie nawzajem i gdzie szukać pomocy podczas kryzysów. Dostępne są również terapie rodzinne i małżeńskie oraz spotkania dedykowane osobom z syndromem DDA (Dzieci Dorosłych Alkoholików). Stanowią one dobrą bazę do naprawiania zerwanych relacji i leczenia krzywd na tle psychicznym, wyrządzonych przez pijącego członka rodziny.
Alkoholizm definicje – Jak leczyć alkoholizm samemu?
Czy można samodzielnie wyleczyć zespół zależności? Nie. Jeśli chodzi o leczenie alkoholizmu leki, psychoterapia i detoksykacja to absolutna podstawa, bez której niemożliwy jest powrót do zdrowia. W czasie kuracji można jednak wprowadzać drobne zmiany w codziennych nawykach w celu poprawy ogólnego samopoczucia. Nowe hobby czy aktywność fizyczna w formie dopasowanej do stanu zdrowia odwrócą uwagę od głodu alkoholowego. Prowadzenie dziennika i częste spacery z bliskimi pomogą zaś w uporządkowaniu myśli i zniwelują szkodliwy stres. W trakcie leczenia warto również rozważyć wizytę u dietetyka. Specjalista pomoże ułożyć jadłospis, który pozytywnie wpłynie na organizm chorego i doda mu sił do dalszej walki z uzależnieniem.
Państwowe leczenie alkoholizmu cena
Ile kosztuje terapia zespołu zależności? Leczenie w Polsce jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia na podstawie ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Świadczenia są udzielane w państwowych zakładach leczniczych i poradniach leczenia uzależnień. Pacjent może także skorzystać z nieodpłatnego pobytu na oddziale zamkniętym po okazaniu skierowania wystawionego przez lekarza. Bezpłatna opieka medyczna przysługuje zarówno chorym, jak i ich bliskim bez względu na to, czy posiadają ważne ubezpieczenie zdrowotne. Osobom podejmującym się leczenia przysługuje również prawo do otrzymania zwolnienia lekarskiego, które można okazać w szkole lub miejscu pracy. Do wad kuracji na NFZ należy jednak możliwy brak miejsc w placówkach i konieczność czekania na wolny termin u specjalisty.
Prywatne leczenie alkoholizmu ceny
Z terapii uzależnień można również skorzystać w niepublicznych placówkach zdrowotnych. Leczenie alkoholizmu prywatnie to koszt od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Ostateczna cena zależy od wybranej poradni, typu i jakości udzielanych świadczeń, a także czasu spędzonego na oddziale. Sesje terapeutyczne w niepublicznych gabinetach psychologicznych i psychiatrycznych to z kolei wydatek od 50 do 300 złotych za pojedynczą wizytę.
Alkoholizm definicje: podsumowanie
Zespół zależności alkoholowej to poważna choroba, wywracająca życie chorego i jego bliskich do góry nogami. Profesjonalna terapia daje jednak nadzieję na poprawę stanu zdrowia i zatrzymanie nałogu. Aby dowiedzieć się więcej na temat metod leczenia alkoholizmu, zapisz się na nasz kurs psychoterapii. Przygotujemy Cię do certyfikacji PTP, dzięki czemu praca w zawodzie terapeuty stanie przed Tobą otworem. Nasza szkoła psychoterapii posiada atest Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego.
