Wiedza na temat schorzeń natury psychicznej z każdym rokiem coraz bardziej się poszerza. Zwiększa się również świadomość otoczenia na temat tego, jakie zachowania mogą być w tej sferze niepokojące. Uczymy się dzięki temu, jak reagować na ludzi, którzy cierpią na depresję oraz na inne, podobne, choroby. Każdy może dowiedzieć się, po czym rozpoznać atak nerwicowy i w jaki sposób sobie z nim poradzić. Doświadczenie w tym zakresie może sprawić, że będzie nam łatwiej odnaleźć się w dzisiejszym świecie. Będzie to wspierające zarówno dla nas samych, jak i dla bliskich.
Choroby psychiczne – czy są już powszechne?
Tendencje w różnych sferach życia nieustannie się zmieniają. Nie tylko zwiększa się wiedza na różne tematy, ale także rośnie świadomość społeczna. Być może właśnie dzięki temu możemy powiedzieć więcej o schorzeniach i zaburzeniach natury psychicznej. Nawet laicy są w stanie, choćby mniej więcej, określić, że z daną osobą dzieje się coś niepokojącego. Dzięki temu możemy ją wesprzeć albo zaproponować znalezienie profesjonalnej pomocy.
Trudno dzisiaj stwierdzić, na ile faktycznie wzrosła liczba chorych cierpiących na różnego rodzaju schorzenia psychiczne. Wraz ze zwiększaniem się wiedzy i doświadczenia, a także wraz z przybywaniem specjalistów w tej dziedzinie, możemy skuteczniej diagnozować, a następnie proponować pacjentom odpowiednio dopasowaną terapię. W ubiegłych dekadach oczywiste zaburzenia psychiczne, takie jak choćby ADHD, często zrzucano na karb społecznego nieprzystosowania dzieci, a nawet ich złych intencji. Tego rodzaju zachowania określało się po prostu jako “niegrzeczne”. Efektem tego była ogromna liczba osób, które dorastały bez profesjonalnej pomocy. Taka praktyka sugerowałaby, że, w porównaniu do czasów współczesnych, chorych jest nadal tyle samo. Jednak dziś, między innymi dzięki specjalistycznym kursom, możemy skuteczniej wyłapywać wszelkie nieprawidłowości i podejmować niezbędne leczenie.
Biorąc pod uwagę te wszystkie aspekty, nie sposób stwierdzić, na ile i czy w ogóle obecna sytuacja się pogorszyła. Warto mieć jednak świadomość, że obiektywnie nasze czasy są trudne i naprawdę wymagające. Tempo i oczekiwania społeczne są coraz wyższe. Co więcej, wszechobecne napięcia i stresujące okoliczności sprawiają, że nasza konstrukcja psychiczna jest znacznie słabsza. Jesteśmy tym samym narażeni na różnego rodzaju zaburzenia i schorzenia natury psychicznej. Nerwice, stany lękowe, a nawet depresja to tylko niektóre z chorób, które mogą nas łatwo zaatakować, o ile nie zbudujemy stabilnej i silnej tarczy obronnej. Aby ją stworzyć, dobrze jest w pierwszej kolejności poznać współczesne zaburzenia mentalne i dowiedzieć się, czym się one charakteryzują.
Nerwica – na czym dokładnie polega?
Nerwica, jak sugeruje już sama nazwa schorzenia, jest poważnym zaburzeniem, które zakłóca codzienne funkcjonowanie. Jej pojawienie się może brać się zarówno z przeżytych przykrych czy traumatycznych zdarzeń, ale również z trudnych doświadczeń z dzieciństwa. Mówi się także o tym, że choroba ta może pojawić się w wyniku uwarunkowań genetycznych. Warto mieć przy tym świadomość, że nerwica, choć można wskazać kilka jej ogólnych cech charakterystycznych, w rzeczywistości jest bardzo złożona i dość trudno się ją diagnozuje. Wyróżniamy bowiem kilka odmian nerwicy, które objawiają się w różny sposób i zupełnie inaczej się je leczy.
Choroba ta może mieć różny przebieg i różne objawy. Jedno jest jednak pewne, chorzy cierpiący na tę przypadłość, są wycofani i rozchwiani emocjonalnie i fizycznie, ponieważ zaburzenia te odciskają na nich bardzo duże piętno.
Lęk – dobrze, atak nerwicowy – już gorzej
Na początek należy uświadomić sobie, że lęk jest naturalnym odczuciem i często towarzyszy nam na co dzień. W rozsądnych dawkach okazuje się nawet pomocny. Jego obecność pozwala nam zachować umiar i pielęgnować instynkt samozachowawczy. Wewnętrzna harmonia na ogół pozwala utrzymać poczucie bezpieczeństwa i umożliwia sprawną reakcję, gdy dzieje się coś niepokojącego. Dopiero brak tej wewnętrznej spójności może prowadzić do różnego rodzaju zaburzeń.
Nerwica lub niekontrolowane napady lęku to choroby, jakich nie należy bagatelizować. Zwiastują one utratę równowagi, a w konsekwencji nawet poważne zaburzenia w codziennym życiu. Schorzenia te możemy poznać przede wszystkim po tym, że napady te dopadają nas nagle i często są pozbawione racjonalności. Według profesjonalnego nazewnictwa medycznego za nerwicę uznaje się zespół symptomów o charakterze zarówno emocjonalnym, jak i fizycznym. Oczywiście każdy pacjent powinien przejść szczegółową i pogłębioną diagnostykę, aby prawidłowo określić źródło problemu i wskazać wszystkie objawy, jakie wiążą się z tym schorzeniem.
Jakie objawy wskazują na występowanie nerwicy?
W przypadku tego schorzenia dość istotne jest rozróżnienie, czy mamy do czynienia z atakiem nerwicowym, czy tak zwanym stanem pomiędzy. Nie da się bowiem zaprzeczyć, że osoby cierpiące na tę przypadłość doświadczają różnych jej oznak niemal przez cały czas. Psychoterapeuci skupiają się jednak przede wszystkim na tych momentach, kiedy dolegliwości się nasilają. W tym okresie choroba staje się bowiem najbardziej uciążliwa i ma największy wpływ na codzienne funkcjonowanie pacjenta.
W przypadku chorób takich jak nerwica, to ataki, podczas których kumulują się objawy, stanowią najgorszą część zaburzenia. Ich cechą charakterystyczną jest bowiem występowanie, często jednocześnie, różnego rodzaju sygnałów psychofizycznych, które choremu bardzo ciężko jest kontrolować. Co więcej, emocje te mają niejednokrotnie bardzo dużą siłę oddziaływania i bardzo trudno się ich pozbyć.
Atak nerwicy pojawia się zwykle nagle i niespodziewanie. Pacjenci, szczególnie na początku choroby, nie potrafią stwierdzić, kiedy może on nadejść. Zwykle trwa on od kilkunastu minut do około dwóch godzin. W czasie takiego napadu dochodzi do wystąpienia serii objawów, które skutecznie dezorganizują prawidłowe funkcjonowanie. Znamienne jest ponadto uczucie dezorientacji i poczucie braku kontroli. Często towarzyszy nam również pewna irracjonalność dotykającego nas ataku.
Atak nerwicowy – najczęstsze objawy fizyczne
Nerwica należy do trudnych do zdiagnozowania chorób. Towarzyszące jej objawy często kojarzone są bowiem z dolegliwościami i schorzeniami, takimi jak niewydolność układu oddechowego czy krwionośnego. Dodatkowo problematyczne może być to, że wystąpienie tego zaburzenia nie wiąże się bezpośrednio z jakimś konkretnym zdarzeniem.
Do najpopularniejszych i najczęściej występujących objawów należą dolegliwości związane z prawidłowym funkcjonowaniem serca. Uczucie kołatania, ból w klatce piersiowej, a także duszności i zawroty głowy to sygnały ze strony organizmu, które mogą wskazywać na atak nerwicowy. Do tego dochodzą trudności w oddychaniu, płytki oddech, a nawet objawy takie jak drętwienie czy słabość w ciele. Znamienne mogą być również zaburzone procesy trawienne – ból w jamie brzusznej, nudności, wymioty lub biegunka. W czasie napadu możemy także odczuwać uczucie gorąca lub nienaturalne pocenie się. Specjaliści wskazują ponadto, że w takich chwilach chorym towarzyszy bardzo silne uczucie paniki, często związane z poczuciem, że właśnie umierają. Objaw ten ma zwykle charakter bardzo fizyczny, dlatego myli się go niekiedy z oznaką chorób serca lub układu oddechowego.
W jaki sposób prawidłowo zdiagnozować nerwicę?
Przed specjalistą stoi bardzo trudne zadanie. Diagnostyka nerwicy może być bowiem szczególnie trudna, ponieważ jej oznaki można pomylić z innymi chorobami, niekoniecznie związanymi z układem nerwowym. Dlatego tak istotne jest, aby przeprowadzić rzetelną i pogłębioną diagnostykę.
Jeśli pacjent skarży się na objawy sugerujące nerwicę, w pierwszej kolejności zaleca się wykonanie szeregu badań, które wykluczą istnienie chorób takich jak niewydolność serca. Analizę taką powinien zlecić lekarz rodzinny, który najlepiej zna historię naszych chorób. Jeśli wyniki nie będą budziły wątpliwości, można przejść do przyjrzenia się psychice chorego. Psychoterapeuta także i w tej kwestii powinien wykazać się dużą dawką wyczucia. Często bowiem zdarza się, że pacjent doświadczył traumatycznych przeżyć dawno temu i z uwagi na dystans czasowy bardzo ciężko jest dotrzeć mu do faktycznego źródła problemu.
Jaką mogą być przyczyny nerwicy?
Kwestia ta jest bardzo złożona. Choroba ta ma bowiem to do siebie, że może narastać latami, aż w pewnym momencie daje o sobie znać ze zdwojoną siłą. Przyjmuje się, że największą podatność mają osoby w okresie między 10. a 30. rokiem życia. Co więcej, statystyki pokazują, że to kobiety cierpią z tego powodu bardziej niż mężczyźni.
Najczęstszym powodem nasilenia się objawów wskazujących na nerwicę jest przeżycie traumatycznego zdarzenia, na przykład śmierci bliskiej osoby, kłopoty finansowe czy problemy zdrowotne. W przypadku tej choroby znamienne jest to, że niejednokrotnie sytuacje te nie mają ze sobą bezpośredniego związku. Oznacza to, że pacjent nie jest w stanie od razu określić, dlaczego odczuwa tak silne objawy. Problematyczne jest także i to, że często myli je ze schorzeniami natury fizycznej. Dlatego tak istotną rolę w całym procesie terapeutycznym odgrywa rozmowa z psychoterapeutą oraz szczegółowe badania, które wykluczą w razie potrzeby inne choroby.
W toku diagnozowania choroby nerwicowej bardzo ważne jest uświadomienie sobie, że jej źródła mogą być nieoczywiste. Tkwienie w permanentnym stresie lub obracanie się w toksycznym środowisku mogą kumulować w nas szkodliwe na dłuższą metę uczucie lęku i braku kontroli nad własnym życiem. Co więcej, jeśli w przeszłości, na przykład w dzieciństwie, doświadczyliśmy traumatycznych przeżyć, mogą one zaowocować nerwicą w dorosłym życiu. Tego rodzaju przyczyny określa się jako środowiskowe. Warto więc przy tej okazji zdać sobie sprawę, że nie zawsze czas leczy rany. Niekiedy bardzo istotne jest przepracowanie traumy i przykrych zdarzeń, aby zachować wewnętrzną harmonię i zdolność kontrolowania lęku. Dobrze jest także wiedzieć, że jest to uczucie w pełni normalne i w zdrowej ilości niezbędne do prawidłowego funkcjonowania. Większość z nas potrafi się z nim rozprawić samodzielnie.
Atak nerwicowy a genetyka
Drugą przyczyną występowania napadów nerwicowych jest podłoże genetyczne. Związane jest ono z tak zwanym progiem lękowym. Może on być obniżony u niektórych osób, których rodzice lub dalsi przodkowie cierpieli na podobne dolegliwości. W efekcie ich trudnych doświadczeń, potomstwo może przejmować niektóre zachowania. Może także wykazywać zwiększoną tendencję do przejawiania trudności w radzeniu sobie z problemami lub z niekontrolowanymi napadami lęku.
Konkretne przyczyny, a także określenie, które objawy związane są z chorobą nerwicową, można ustalić jedynie w toku pogłębionej analizy. Psychoterapeuci powinni przeprowadzić szczegółowy wywiad środowiskowy, a w razie potrzeby posiłkować się również wsparciem innych specjalistów. Jest to szczególnie ważne, aby w ten sposób dotrzeć do źródła problemu, ponieważ jednocześnie dzięki temu można opracować skuteczną metodę leczenia. Prawidłowa diagnostyka zwiększa szansę na całkowite pozbycie się dolegliwości związanych z atakami nerwicowymi.
W jaki sposób leczy się ataki nerwicowe?
Nie bez kozery mówi się, że nerwica jest niezwykle złożoną chorobą, którą dość trudno jest wyleczyć. Nie jest to jednak niemożliwe. Należy mieć jedynie świadomość, że jest to skomplikowany proces, który może być rozłożony w czasie. Za pierwszy etap leczenia uznaje się już diagnostykę. Pacjent, przy czynnym udziale psychoterapeuty, określa problem i przyczynę jego dolegliwości. W kolejnych etapach wspólnie ustalają oni metodę, dzięki której chory stopniowo będzie pozbywał się uciążliwych objawów.
Bardzo istotną sprawą w procesie leczenia dolegliwości związanych z atakami nerwicy jest samodzielna praca pacjenta z własnym ciałem. Większość terapii obejmuje bowiem wykształcenie w chorym prawidłowych reakcji obronnych. Często uwzględnia się również rozwiązania takie jak relaksacja czy praca z oddechem.
Radzenie sobie – atak nerwicowy
Kiedy przychodzi atak (chory zwykle wie już wtedy, z czym go łączyć), należy wykonać szereg powtarzalnych kroków. W pierwszej kolejności zaleca się uświadomienie sobie, z czym mamy do czynienia. Wspierające może być powiedzenie sobie, że jest to atak choroby, pozbawiony w rzeczywistości podstaw i realnego zagrożenia. Warto głośno wypowiedzieć zdanie, że nie jest to nic faktycznie niebezpiecznego i że stan ten minie. Dodatkową pomocą będzie z pewnością spokojne i miarowe oddychanie. Dobrze jest zatrzymać się i spróbować skupić się na oddechu. W miarę możliwości można ponadto iść do bezpiecznego miejsca i poszukać wsparcia kogoś bliskiego. Rozmowa z kimś takim (najlepiej, jeśli jest to ktoś, kto zna nasz problem) może sprawić, że wróci do nas poczucie równowagi i kontroli. Pomoże umocnić nas w przekonaniu, że jesteśmy w pełni bezpieczni i nie jesteśmy sami z naszą chorobą.
Jeśli cierpimy na nerwicę, nawet jeśli pozostaje to jeszcze w sferze podejrzeń, należy działać bez dalszej zwłoki. Nie powinniśmy bagatelizować żadnych objawów, ponieważ z czasem będą się one nawarstwiać, a nawet nasilać się. Co więcej, może dojść do tak zwanego lęku antycypacyjnego, czyli lęku wtórnego. Oznacza on, że chory, znając już swoje doświadczenia związane z napadem nerwicowym, boi się każdego kolejnego ataku. Może to być bardzo uciążliwe i sprawiać, że życie pacjenta ulegnie jeszcze większej destabilizacji. Jeśli stan ten będzie się pogłębiał (a tak będzie, jeśli nie podejmiemy zdecydowanych kroków), będziemy doświadczać uczucia zapętlenia i jeszcze większego zagubienia.
Nieleczony atak nerwicowy
Nieleczona nerwica może doprowadzić do poważnych zaburzeń w różnych sferach życia. Lęk antycypacyjny może wywołać różnego rodzaju fobie społeczne, a także uczucie odrealnienia i oderwania od rzeczywistości. W obawie przed wystąpieniem kolejnego ataku chory będzie stronił od podejmowania codziennych decyzji i zajmowania się normalnymi aktywnościami. Jedną z konsekwencji może być pojawienie się takich fobii jak agorafobia oraz fobie społeczne czy lęki przed konkretnymi zjawiskami, na przykład przed zwierzętami czy owadami.
Co jeszcze można zrobić, aby pozbyć się napadów nerwicowych?
Bardzo istotne jest podjęcie konkretnych działań najszybciej, jak to możliwe. W większości przypadków podstawową metodą jest spersonalizowana psychoterapia. Kluczowe jest, aby była ona dopasowana do danego pacjenta. W tym celu należy wybrać wykwalifikowanych specjalistów, którzy kształcą się w szkole takiej jak nasza. Dzięki ich wiedzy i doświadczeniu szansa na powrót do zdrowia jest bardzo duża.
W niektórych sytuacjach niezbędne może okazać się włączenie do leczenia farmakoterapii. Taką decyzję należy podjąć przy wsparciu psychiatry i w oparciu o dodatkowe badania. Dzięki temu zminimalizujemy ryzyko popełnienia błędu.
Poznanie siebie lekiem na atak nerwicowy
W procesie leczenia napadów nerwicowych bardzo ważne jest również uświadomienie pacjentowi, że może on sam spróbować poradzić sobie z problemem. Stopniowo otrzymuje on narzędzia do tego, aby wykluczyć ze swojego życia poszczególne objawy. Poznaje on mechanizmy, jakie dotychczas nim rządziły, dzięki czemu może on skuteczniej niwelować ich wpływ. W większości przypadków psychoterapia dąży do stopniowego obniżenia poczucia lęku i związanych z atakami objawów. Dzięki temu zmniejsza się także częstotliwość napadów. Chory uczy się ponadto technik relaksacyjnych oraz innych metod na wyciszenie się i uspokojenie oddechu.
Leczenie nerwicy zakłada bardzo często również wsparcie rodziny i bliskich. Oni również uczą się, co dzieje się z chorym, a następnie dowiadują się, jakie wsparcie mogą im zaproponować. Warto przy tym wiedzieć, że wybór odpowiedniego specjalisty także ma ogromne znaczenie.
Atak nerwicowy – szkolenia w Szkole Psychoterapii Vis Salutis
W naszej Szkole Psychoterapii kładziemy duży nacisk na szkolenie wykwalifikowanych specjalistów. Naszą ofertę kursów opracowujemy w oparciu o bieżące potrzeby pacjentów. Dysponujemy profesjonalną kadrą, a także doskonałym zapleczem technicznym. Możemy ponadto poszczyć się pozytywną opinią Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Już dziś zapraszamy do zapoznania się z aktualnym programem zajęć.
